Σημαντικές δυσκολίες εξακολουθεί να αντιμετωπίζει το φιλόδοξο σχέδιο του NBA για τη δημιουργία μιας νέας ευρωπαϊκής μπασκετικής διοργάνωσης. Παρότι ο αρχικός στόχος ήταν η έναρξη του NBA Europe τον Οκτώβριο του 2027, οι εκκρεμότητες στις διαπραγματεύσεις με την EuroLeague, η αναζήτηση επενδυτών και η απουσία οριστικών συμφωνιών με ομάδες δημιουργούν αβεβαιότητα για το χρονοδιάγραμμα.
Σύμφωνα με εκτενές δημοσίευμα του «The Athletic», η υλοποίηση του εγχειρήματος στην πλήρη μορφή του μέσα στους επόμενους μήνες θεωρείται ιδιαίτερα δύσκολη. Στο επίκεντρο των εξελίξεων βρίσκονται και δύο ελληνικοί σύλλογοι, ο Ολυμπιακός και ο Παναθηναϊκός, καθώς η προοπτική συμμετοχής τους στη νέα διοργάνωση συνδέεται με τη διαχρονική αντιπαλότητά τους.
Το NBA επιθυμεί να αποκτήσει ισχυρή παρουσία στις μεγαλύτερες ευρωπαϊκές αγορές, όμως μέχρι στιγμής δεν έχει εξασφαλίσει τις απαραίτητες συμφωνίες για να προχωρήσει με ασφάλεια στο επόμενο βήμα.
Ολυμπιακός και Παναθηναϊκός στο επίκεντρο των διαπραγματεύσεων
Ένα από τα σημαντικότερα εμπόδια που έχουν εμφανιστεί αφορά τη στάση των ομάδων της EuroLeague απέναντι στην πρόταση του NBA. Στη συνάντηση των μετόχων της διοργάνωσης στη λίμνη Κόμο, στις αρχές Οκτωβρίου, η αρχική πρόταση συνεργασίας απορρίφθηκε από την πλειοψηφία των συλλόγων με μόνιμη άδεια συμμετοχής.
Όπως αναφέρει το «The Athletic», ο Ολυμπιακός και η Αρμάνι Μιλάνο είχαν σημαντικό ρόλο στην αρνητική στάση απέναντι στο συγκεκριμένο σχέδιο.
Στην περίπτωση των «ερυθρόλευκων», οι αντιρρήσεις φέρεται να μην περιορίζονταν στους οικονομικούς όρους της πρότασης. Ένας από τους παράγοντες που προκάλεσαν προβληματισμό ήταν η πρόθεση του NBA να προσεγγίσει τον Παναθηναϊκό, τον μεγάλο αντίπαλο του Ολυμπιακού στην Ελλάδα.
Το «τριφύλλι» συγκαταλέγεται στους συλλόγους που ενδιαφέρουν ιδιαίτερα το NBA, καθώς η Αθήνα αποτελεί μία από τις αγορές που θέλει να συμπεριλάβει στον σχεδιασμό του. Το ενδεχόμενο να εξασφαλίσει ο Παναθηναϊκός μόνιμη θέση στη νέα διοργάνωση πριν από τον Ολυμπιακό φέρεται να αποτελεί σημαντικό σημείο προβληματισμού για την πειραϊκή ομάδα.
Αντίστοιχες επιφυλάξεις έχει εκφράσει και η Αρμάνι Μιλάνο, αλλά για διαφορετικούς λόγους. Ο ιταλικός σύλλογος ανησυχεί για την πιθανότητα δημιουργίας μιας νέας ομάδας στην πόλη, η οποία θα συνδέεται με την ποδοσφαιρική Μίλαν και θα μπορούσε να εξελιχθεί σε άμεσο ανταγωνιστή του.
Η πρόταση του NBA και η αντίδραση της EuroLeague
Το NBA επιδιώκει να προσελκύσει τουλάχιστον έξι ομάδες που διαθέτουν μόνιμη άδεια συμμετοχής στην EuroLeague, ενώ παράλληλα βρίσκεται σε επαφές με άλλους ευρωπαϊκούς συλλόγους και επενδυτές.
Στο πλαίσιο των συζητήσεων είχε κατατεθεί πρόταση που περιλάμβανε οικονομικές αποζημιώσεις για τις ομάδες της EuroLeague οι οποίες δεν θα εξασφάλιζαν μία από τις αρχικές θέσεις στο NBA Europe. Οι συγκεκριμένοι σύλλογοι θα λάμβαναν χρήματα σε βάθος αρκετών ετών, με αντάλλαγμα την αποχώρησή τους από την υπάρχουσα διοργάνωση.
Παράλληλα, θα διατηρούσαν τη δυνατότητα να διεκδικήσουν μελλοντικά την είσοδό τους στη νέα λίγκα μέσω αγωνιστικών διαδικασιών ή με την κατάθεση πρότασης για την απόκτηση άδειας, εφόσον προχωρούσε η επέκτασή της.
Ωστόσο, η συγκεκριμένη πρόταση δεν έγινε αποδεκτή από τις ομάδες της EuroLeague και οι διαπραγματεύσεις παραμένουν ανοιχτές. Αυτό που έχει απορριφθεί μέχρι στιγμής είναι το αρχικό πλαίσιο συνεργασίας και όχι οριστικά η προοπτική δημιουργίας του NBA Europe.
Οι 12 πόλεις και οι επενδύσεις έως το 1 δισ. δολάρια
Ιδιαίτερα υψηλές είναι οι οικονομικές απαιτήσεις του σχεδίου. Σύμφωνα με το δημοσίευμα του «The Athletic», οι προτάσεις υποψήφιων επενδυτών για την εξασφάλιση μόνιμης άδειας συμμετοχής κυμαίνονται από 500 εκατομμύρια έως 1 δισεκατομμύριο δολάρια, ανάλογα με το μέγεθος και τη δυναμική της αγοράς.
Στον αρχικό σχεδιασμό περιλαμβάνονται 12 ευρωπαϊκές πόλεις:
Λονδίνο
Παρίσι
Ρώμη
Μαδρίτη
Βαρκελώνη
Αθήνα
Κωνσταντινούπολη
Μιλάνο
Μόναχο
Βερολίνο
Λιόν
Μάντσεστερ
Σε πέντε από αυτές, συγκεκριμένα στο Λονδίνο, το Παρίσι, τη Ρώμη, το Μιλάνο και το Μάντσεστερ, το NBA εξετάζει τη δημιουργία εντελώς νέων ομάδων, αντί της ένταξης ήδη υπαρχόντων συλλόγων.
Το οικονομικό μοντέλο προβλέπει ότι σημαντικό μέρος των εσόδων από την πώληση των αδειών θα επιστρέφει στη διοργάνωση και στις ομάδες, καλύπτοντας τα αρχικά λειτουργικά έξοδα, τις ανάγκες ανάπτυξης και τις πιθανές ζημίες των πρώτων ετών. Σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουν δημοσιοποιηθεί, οι ομάδες θα μπορούσαν να λαμβάνουν περίπου το 90% των οικονομικών εσόδων της λίγκας κατά την πρώτη δεκαετία λειτουργίας της.
Γιατί δυσκολεύει η έναρξη του NBA Europe το 2027
Το αρχικό πλάνο προβλέπει τη δημιουργία μιας διοργάνωσης 16 ομάδων. Οι 12 θα διαθέτουν μόνιμη άδεια συμμετοχής, ενώ οι υπόλοιπες τέσσερις θα εξασφαλίζουν την παρουσία τους μέσω προκριματικής διαδικασίας ή των επιδόσεών τους στα εγχώρια πρωταθλήματα.
Ωστόσο, η πλήρης εφαρμογή αυτού του μοντέλου μέχρι τον Οκτώβριο του 2027 θεωρείται δύσκολη. Οι συζητήσεις με τις ομάδες δεν έχουν ολοκληρωθεί, οι επενδυτές δεν έχουν καταλήξει σε οριστικές συμφωνίες και το πλαίσιο συνεργασίας με την EuroLeague παραμένει αδιευκρίνιστο.
Για τον λόγο αυτό εξετάζονται εναλλακτικά σενάρια. Ένα από αυτά προβλέπει τη διεξαγωγή ενός πρώτου προκριματικού τουρνουά το φθινόπωρο του 2027, ενώ ένα άλλο αφορά τη δημιουργία μιας μεταβατικής διοργάνωσης με ευρωπαϊκές ομάδες που θα έχουν προλάβει να συμφωνήσουν με το NBA.
Στις συζητήσεις έχει συμπεριληφθεί και το Basketball Champions League της FIBA, ως πιθανή βάση για τη διαμόρφωση της νέας αγωνιστικής πυραμίδας.
Ο κομισάριος του NBA, Άνταμ Σίλβερ, έχει παραδεχθεί ότι η αρχική μορφή της διοργάνωσης ενδέχεται να διαφέρει από το τελικό μοντέλο που επιδιώκει να δημιουργήσει το αμερικανικό πρωτάθλημα. Παρά τις δυσκολίες, ο στόχος για το 2027 εξακολουθεί να βρίσκεται στο τραπέζι.
Τι υποστηρίζει η FIBA για το μέλλον του ευρωπαϊκού μπάσκετ
Ενδιαφέρον παρουσιάζουν και οι τοποθετήσεις του προέδρου της FIBA Europe, Χόρχε Γκαρμπαχόθα, ο οποίος μίλησε στο Marca Expansion Business Forum για το NBA Europe, τις σχέσεις με την EuroLeague και τις αλλαγές που θεωρεί απαραίτητες στο ευρωπαϊκό μπάσκετ.
Ο Ισπανός παράγοντας υποστήριξε ότι το υπάρχον μοντέλο χρειάζεται αναθεώρηση και ότι η δημιουργία μιας νέας διοργάνωσης θα πρέπει να βασίζεται σε συγκεκριμένες αρχές, οι οποίες θα εξασφαλίζουν μεγαλύτερη πρόσβαση στους συλλόγους μέσω των εθνικών πρωταθλημάτων.
Όπως εξήγησε, η FIBA είχε πραγματοποιήσει επί δύο χρόνια συζητήσεις με την EuroLeague, θέτοντας τρεις βασικές προϋποθέσεις:
Σεβασμός στο καλεντάρι των εθνικών ομάδων, με τη διατήρηση των αγωνιστικών παραθύρων του Νοεμβρίου και του Φεβρουαρίου.
Πρόσβαση μέσω των εθνικών πρωταθλημάτων, ώστε οι επιδόσεις των ομάδων στις εγχώριες διοργανώσεις να έχουν ουσιαστική σημασία.
Δημιουργία μιας ενιαίας αγωνιστικής πυραμίδας, με ξεκάθαρη διαδρομή ανάμεσα στις ευρωπαϊκές διοργανώσεις.
Σύμφωνα με τον Γκαρμπαχόθα, οι συζητήσεις δεν οδήγησαν σε συμφωνία. Στη συνέχεια, το NBA εμφανίστηκε με πρόθεση να υποστηρίξει τις ίδιες βασικές αρχές, αξιοποιώντας την εμπειρία και την εμπορική του δύναμη.
Ο πρόεδρος της FIBA Europe εκτιμά ότι η νέα διοργάνωση θα πρέπει να δίνει τη δυνατότητα σε συλλόγους από διαφορετικές χώρες να διεκδικούν την είσοδό τους στην κορυφαία ευρωπαϊκή σκηνή, χωρίς να εξαρτώνται αποκλειστικά από μόνιμες άδειες.
«Το 95% της επένδυσης θα παραμείνει στην Ευρώπη»
Ένα από τα σημεία στα οποία στάθηκε ο Γκαρμπαχόθα αφορά την οικονομική διάσταση του εγχειρήματος. Όπως ανέφερε, το 95% της επένδυσης που θα πραγματοποιηθεί για τη δημιουργία του NBA Europe αναμένεται να παραμείνει στην Ευρώπη.
Σύμφωνα με τον ίδιο, στόχος είναι η δημιουργία ενός πιο βιώσιμου οικονομικού μοντέλου, στο οποίο οι σύλλογοι θα μπορούν να αναπτύσσονται χωρίς να εξαρτώνται αποκλειστικά από οικονομικούς υποστηρικτές ή ποδοσφαιρικούς οργανισμούς.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι οι επενδύσεις θα πρέπει να συνοδεύονται από καλύτερη οργάνωση, ενιαίο αγωνιστικό ημερολόγιο και μεγαλύτερη εμπορική αξιοποίηση του προϊόντος.
Ο πρόεδρος της FIBA Europe αναφέρθηκε επίσης στην ανάγκη να προστατευθούν οι παίκτες από ένα υπερβολικά φορτωμένο πρόγραμμα, αλλά και να αποκτήσουν οι φίλαθλοι σαφέστερη εικόνα για τη σημασία κάθε αγώνα.
Η θέση της FIBA για τις ομάδες και την αγωνιστική αξιοκρατία
Ο Γκαρμπαχόθα υποστήριξε ότι το νέο μοντέλο θα πρέπει να προσφέρει ευκαιρίες σε πολύ μεγαλύτερο αριθμό συλλόγων. Σύμφωνα με την πρότασή του, περίπου 600 ομάδες θα μπορούσαν να έχουν θεωρητικά τη δυνατότητα να φτάσουν στην κορυφαία ευρωπαϊκή διοργάνωση μέσα από τα εθνικά πρωταθλήματα και τις υπόλοιπες διοργανώσεις της FIBA.
Το μοντέλο που περιέγραψε περιλαμβάνει 12 ομάδες με μόνιμη θέση και τέσσερις ακόμη που θα προκρίνονται βάσει αγωνιστικών κριτηρίων. Οι τελευταίες, όσο συμμετέχουν στη διοργάνωση, θα έχουν τα ίδια δικαιώματα και τις ίδιες οικονομικές υποχρεώσεις με τις ομάδες που διαθέτουν μόνιμη άδεια.
Παράλληλα, η FIBA επιδιώκει τη δημιουργία μιας ευρύτερης πυραμίδας διοργανώσεων, στην οποία το Basketball Champions League και το FIBA Europe Cup θα προσφέρουν επιπλέον διαδρομές προς την κορυφαία ευρωπαϊκή σκηνή.
Το καλεντάρι και η συνεργασία με την EuroLeague
Ένα ακόμη κρίσιμο ζήτημα αφορά το αγωνιστικό πρόγραμμα. Ο πρόεδρος της FIBA Europe τόνισε ότι οι αγώνες της νέας διοργάνωσης θα πρέπει να διεξάγονται μέσα στην εβδομάδα, ενώ υπογράμμισε την ανάγκη να προστατευθούν τα παράθυρα των εθνικών ομάδων.
Η FIBA επιδιώκει να υπάρξει συντονισμός ανάμεσα στις διοργανώσεις, ώστε να περιοριστούν οι επικαλύψεις και να μειωθεί η επιβάρυνση των αθλητών.
Ο Γκαρμπαχόθα αναφέρθηκε και στις διαφωνίες με την EuroLeague, εκφράζοντας την απογοήτευσή του για την αδυναμία επίτευξης μιας συνολικής συμφωνίας. Παρά τις δυσκολίες, δήλωσε ότι επιθυμεί τη συνεννόηση και τη συνεργασία όλων των πλευρών, ώστε να δημιουργηθεί ένα πιο σταθερό περιβάλλον για το ευρωπαϊκό μπάσκετ.
NBA Europe: Ανοιχτό το χρονοδιάγραμμα για το 2027
Το επόμενο διάστημα αναμένεται καθοριστικό για το μέλλον του NBA Europe. Το αμερικανικό πρωτάθλημα εξακολουθεί να επιδιώκει την είσοδό του στην ευρωπαϊκή αγορά, όμως οι διαπραγματεύσεις με την EuroLeague, οι οικονομικές συμφωνίες και η επιλογή των ομάδων παραμένουν ανοιχτά ζητήματα.
Για τον Ολυμπιακό και τον Παναθηναϊκό, η εξέλιξη αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς η Αθήνα αποτελεί μία από τις αγορές που βρίσκονται στον σχεδιασμό του NBA. Η πιθανή συμμετοχή των δύο ελληνικών συλλόγων στη νέα εποχή του ευρωπαϊκού μπάσκετ μπορεί να επηρεάσει σημαντικά τις ισορροπίες.
Προς το παρόν, πάντως, δεν υπάρχει οριστική συμφωνία ούτε έχει ανακοινωθεί κάποια ομάδα που θα συμμετάσχει επίσημα στη νέα διοργάνωση. Έτσι, παραμένει ανοιχτό το ενδεχόμενο το NBA Europe να ξεκινήσει το 2027 με μια περιορισμένη, μεταβατική μορφή και να αποκτήσει την πλήρη δομή του σε μεταγενέστερο στάδιο.
Επιμέλεια Στέλιος Ελιοδώρου

